Τι είναι τα φλεβικά έλκη;
Τα φλεβικά έλκη είναι χρόνιες πληγές που αναπτύσσονται κυρίως στο κάτω τρίτο της κνήμης, ως αποτέλεσμα χρόνιας φλεβικής ανεπάρκειας και της εξ αυτής προκαλούμενης φλεβικής υπέρτασης.
Αποτελούν την πιο συχνή μορφή χρόνιου έλκους κάτω άκρου και επηρεάζουν εκατομμύρια ασθενείς παγκοσμίως, με σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής και σοβαρή οικονομική επιβάρυνση για τα συστήματα υγείας.
Η παθοφυσιολογία τους ξεκινά από τη δυσλειτουργία των φλεβικών βαλβίδων: όταν αυτές δεν κλείνουν σωστά, το αίμα επιστρέφει προς τα κάτω, αυξάνοντας την πίεση στα τριχοειδή. Αυτή η χρόνια υπέρταση οδηγεί σε εξαγγείωση υγρών, εναπόθεση αιμοσιδηρίνης και σταδιακή ατροφία του δέρματος και του υποδόριου ιστού.
Τελικά, ακόμα και μια ήπια τραυματιή μπορεί να προκαλέσει έλκος που αρνείται να επουλωθεί. Ο ασθενής συνήθως αναφέρει βαρύτητα και πόνο στο σκέλος, έντονο οίδημα και χαρακτηριστική υπερχρωμία του δέρματος γύρω από την πληγή.
Κλινική εικόνα φλεβικού έλκους
Το φλεβικό έλκος έχει χαρακτηριστική κλινική εικόνα: είναι συνήθως επίπεδο, με ακανόνιστα όρια, περιβάλλεται από σκληρυντικό δέρμα με λιποδερματοσκλήρυνση και παρουσιάζει κιτρινωπό ινώδες υπόστρωμα που υποδηλώνει στάσιμη επούλωση.
Σε αντίθεση με τα αρτηριακά έλκη, η αιμάτωση δεν απουσιάζει εντελώς αλλά η μικροκυκλοφορία είναι σοβαρά διαταραγμένη και οι ιστοί γύρω από το έλκος βρίσκονται σε κατάσταση χρόνιας υποξίας και μεταβολικής ανεπάρκειας.
Η τάση για χρονιότητα είναι το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα: πολλά φλεβικά έλκη παραμένουν ανοιχτά για μήνες ή και χρόνια, παρά τη σωστή φροντίδα τραύματος και τη χρήση συμπιεστικών επιδέσμων.
Αυτή η επιμονή σχετίζεται άμεσα με την ανεπαρκή οξυγόνωση των ιστών, την τοπική φλεγμονώδη κατάσταση και τη δυσλειτουργία των ινοβλαστών που καλούνται να συνθέσουν νέο κολλαγόνο σε ένα βιολογικά εχθρικό περιβάλλον.
Κλινικές μελέτες για χρήση υπερβαρικού οξυγόνου
Κλινικές μελέτες που αξιολόγησαν τη χρήση υπερβαρικού οξυγόνου σε ασθενείς με χρόνια φλεβικά έλκη κατέγραψαν επιτάχυνση του ρυθμού επούλωσης, μείωση του εμβαδού του έλκους και βελτίωση της ποιότητας του σχηματιζόμενου ιστού.
Ο κεντρικός μηχανισμός είναι η αντιστάθμιση της τοπικής υποξίας: η αυξημένη διαθεσιμότητα οξυγόνου επανεκκινεί τη δραστηριότητα των ινοβλαστών, ενισχύει τη σύνθεση κολλαγόνου και βελτιώνει τη λειτουργία των κερατινοκυττάρων που είναι υπεύθυνα για την επιθηλιοποίηση.
Επιπλέον, η αντιφλεγμονώδης δράση του υπερβαρικού οξυγόνου μειώνει τη χρόνια φλεγμονώδη κατάσταση γύρω από το έλκος έναν παράγοντα που, αν δεν αντιμετωπιστεί, αναστέλλει ενεργά την επούλωση ακόμα και όταν άλλες συνθήκες είναι ευνοϊκές.
Ρόλος Θεραπείας σε Θάλαμο Υπερβαρικού Οξυγόνου
Στα φλεβικά έλκη, η θεραπεία σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου εντάσσεται ως συμπληρωματική επιλογή στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου θεραπευτικού σχήματος που περιλαμβάνει συμπιεστική θεραπεία, τακτική φροντίδα τραύματος και, όπου κρίνεται απαραίτητο, αντιβιοτική κάλυψη.
Κάθε συνεδρία παρέχει στον πάσχοντα ιστό ποσότητες οξυγόνου που αδυνατεί να λάβει μέσω της διαταραγμένης φλεβικής μικροκυκλοφορίας. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις οξυγόνου επάγει νεοαγγειογένεση στον περιέλκο ιστό δηλαδή τη δημιουργία νέων τριχοειδών βελτιώνοντας μακροπρόθεσμα το τοπικό αγγειακό δίκτυο και δημιουργώντας ευνοϊκότερες συνθήκες για οριστική επούλωση. Ο κύκλος θεραπείας κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 20 και 40 συνεδριών, με παρακολούθηση της εξέλιξης σε συνεργασία με τον αγγειολόγο ή δερματολόγο!