Απόφραξη της κεντρικής φλέβας του αμφιβληστροειδούς
Η απόφραξη της κεντρικής φλέβας του αμφιβληστροειδούς (CRVO) ή κλαδικής αμφιβληστροειδικής φλέβας (BRVO) είναι η συχνότερη αγγειακή πάθηση του αμφιβληστροειδούς μετά τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.
Αναπτύσσεται όταν θρόμβος αποφράσσει τη φλεβική αποχέτευση του αμφιβληστροειδούς, δημιουργώντας στάση αίματος, αύξηση της ενδοφλεβικής πίεσης και διαρροή υγρού στον αμφιβληστροειδικό ιστό.
Κλινικά εκδηλώνεται με αιφνίδια ή σταδιακή μείωση της όρασης, που σχετίζεται κυρίως με οίδημα της ωχράς κηλίδας η περιοχή υπεύθυνη για την κεντρική οξεία όραση.
Χαρακτηριστικά οφθαλμοσκοπικά ευρήματα περιλαμβάνουν αιμορραγίες σε σχήμα «φλόγας» σε όλα τα τεταρτημόρια του αμφιβληστροειδούς, οίδημα οπτικής θηλής και διάτανση αμφιβληστροειδικών φλεβών. Παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, υπερλιπιδαιμία, γλαύκωμα και παχυσαρκία.
Χαρακτηριστικά
Σε αντίθεση με την αρτηριακή απόφραξη που προκαλεί άμεση ισχαιμική νέκρωση, η φλεβική απόφραξη δημιουργεί μια διαφορετική παθοφυσιολογική κατάσταση: η εκτεταμένη στάση αίματος και το οίδημα που ακολουθούν οδηγούν σε χρόνια υποξία που αναπτύσσεται πιο αργά αλλά εξίσου επιβλαβώς.
Παράλληλα, το οίδημα ωχράς κηλίδας συμπιέζει τους φωτοϋποδοχείς και διαταράσσει τη λεπτή λειτουργική αρχιτεκτονική τους.
Μια επίσης σημαντική επιπλοκή είναι η ισχαιμική νεοαγγείωση: σε σοβαρές CRVO, η χρόνια αμφιβληστροειδική υποξία διεγείρει την παθολογική ανάπτυξη νέων αγγείων (νεοαγγείωση) που είναι δομικά ανώριμα και διαρρέουν οδηγώντας σε αιμορραγία υαλοειδούς ή νεοαγγειακό γλαύκωμα.
Η πρόληψη αυτών των επιπλοκών μέσω εξάλειψης της ισχαιμίας αποτελεί έναν κρίσιμο θεραπευτικό στόχο.
Κλινικές Μελέτες
Κλινικές μελέτες και σειρές περιστατικών έχουν αξιολογήσει τη χρήση υπερβαρικού οξυγόνου στην απόφραξη αμφιβληστροειδικής φλέβας, καταγράφοντας μείωση οιδήματος ωχράς κηλίδας, βελτίωση οπτικής οξύτητας και μείωση ισχαιμικής επιφάνειας αμφιβληστροειδούς.
Η δράση είναι πολυεπίπεδη: η αυξημένη οξυγόνωση αντισταθμίζει τη στατική υποξία, ενώ η αγγειοσύσπαση που προκαλεί το υπερβαρικό οξυγόνο στα φυσιολογικά αγγεία μειώνει το ενδοφθάλμιο οίδημα.
Ειδικά για την πρόληψη παθολογικής νεοαγγείωσης μιας από τις πιο σοβαρές επιπλοκές η έγκαιρη εξάλειψη της ισχαιμίας μέσω υπερβαρικού οξυγόνου αφαιρεί το ερέθισμα για VEGF-εξαρτώμενη νεοαγγείωση, μειώνοντας δυνητικά τον κίνδυνο αυτών των επιπλοκών.
Ρόλος Θεραπείας σε Θάλαμο Υπερβαρικού Οξυγόνου
Στην απόφραξη αμφιβληστροειδικής φλέβας, η θεραπεία σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου εντάσσεται ως συμπληρωματική παρέμβαση παράλληλα με τη σύγχρονη οφθαλμολογική αντιμετώπιση ενδοφθάλμιες ενέσεις αντι-VEGF, φωτοπηξία λέιζερ και αντιμετώπιση υποκείμενης αιτιολογίας.
Ο στόχος είναι η αντιστάθμιση της στατικής ισχαιμίας που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με άλλα μέσα.
Η αύξηση της τάσης οξυγόνου στο υαλοειδές σώμα επιτρέπει τροφοδοσία του αμφιβληστροειδούς από την έσω πλευρά αποτελεσματικός τρόπος αντιστάθμισης της φλεβικής στάσης.
Παράλληλα, η μείωση παθολογικής VEGF-εξαρτώμενης σηματοδότησης λόγω μειωμένης ισχαιμίας συνεργεί με τη δράση των ενδοφθάλμιων αντι-VEGF παραγόντων.
Ο κύκλος θεραπείας κυμαίνεται μεταξύ 15 και 20 συνεδριών στην οξεία φάση, με δυνατότητα επέκτασης ανάλογα με την οφθαλμολογική εξέλιξη, σε στενή συνεργασία με τον οφθαλμίατρο.