Ποιους αφορά η ανδρική υπογονιμότητα;
Η ανδρική υπογονιμότητα αφορά το 40–50% των περιπτώσεων ζευγαριών που αντιμετωπίζουν δυσκολία σύλληψης, καθιστώντας την ένα ζήτημα εξίσου κρίσιμο με τη γυναικεία υπογονιμότητα.
Εκδηλώνεται συνήθως ως ολιγοσπερμία (μειωμένος αριθμός σπερματοζωαρίων), αστενοσπερμία (μειωμένη κινητικότητα) ή τερατοσπερμία (παθολογική μορφολογία) ή συνδυασμός αυτών.
Αιτίες ποικίλλουν: κιρσοκήλη (η συχνότερη αναστρέψιμη αιτία), λοιμώξεις, ορμονικές διαταραχές, γενετικοί παράγοντες, εκθέσεις σε τοξικά ή υπερθερμία. Σε σημαντικό ποσοστό περιπτώσεων, η ανδρική υπογονιμότητα συνδέεται με αυξημένο οξειδωτικό stress στο σπέρμα και με αγγειακή ανεπάρκεια στον ορχικό ιστό δύο παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα την παραγωγή, ποιότητα και κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.
Χαρακτηριστικά
Η σπερματογένεση η διαδικασία παραγωγής σπερματοζωαρίων απαιτεί σταθερές και ιδανικές βιολογικές συνθήκες στον ορχικό ιστό: επαρκή αιμάτωση, χαμηλό οξειδωτικό stress και φυσιολογική θερμοκρασία.
Κάθε παράγοντας που διαταράσσει αυτές τις συνθήκες μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα και τον αριθμό των σπερματοζωαρίων.
Το οξειδωτικό stress αποτελεί έναν από τους κυριότερους παράγοντες ανδρικής υπογονιμότητας: οι αντιδραστικές ρίζες οξυγόνου προκαλούν βλάβη στο DNA των σπερματοζωαρίων, μειώνουν την κινητικότητά τους και βλάπτουν την κυτταρική μεμβράνη τους.
Ταυτόχρονα, σε περιπτώσεις κιρσοκήλης ή αγγειακής ανεπάρκειας, η μειωμένη αιμάτωση των όρχεων δημιουργεί συνθήκες υποξίας που επιβαρύνουν περαιτέρω τη σπερματογένεση.
Επιστημονικές μελέτες
Μελέτες που αξιολόγησαν τη χρήση υπερβαρικού οξυγόνου σε άνδρες με ολιγοαστενοσπερμία και αυξημένο οξειδωτικό stress στο σπέρμα κατέγραψαν βελτίωση σε παραμέτρους σπερμοδιαγράμματος: αύξηση συγκέντρωσης, βελτίωση κινητικότητας και μείωση ποσοστού σπερματοζωαρίων με βλάβη DNA.
Ο μηχανισμός δράσης συνδέεται με την ενεργοποίηση αντιοξειδωτικών ενζύμων που μειώνουν το οξειδωτικό stress στον ορχικό ιστό και τη βελτίωση ορχικής μικροκυκλοφορίας μέσω νεοαγγειογένεσης.
Επιπλέον, σε ασθενείς μετά από χειρουργική αντιμετώπιση κιρσοκήλης, η εφαρμογή υπερβαρικού οξυγόνου φαίνεται να ενισχύει και επιταχύνει τη βελτίωση σπερματικών παραμέτρων, υποστηρίζοντας τη μετεγχειρητική αποκατάσταση της ορχικής λειτουργίας.
Ρόλος Θεραπείας σε Θάλαμο Υπερβαρικού Οξυγόνου
Στην ανδρική υπογονιμότητα, η θεραπεία σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου εντάσσεται ως συμπληρωματική επιλογή — ιδίως σε περιπτώσεις με τεκμηριωμένο αυξημένο οξειδωτικό stress σπέρματος, ορχική αγγειακή ανεπάρκεια ή ανεξήγητη ολιγοαστενοσπερμία. Δεν αντικαθιστά την ανδρολογική αξιολόγηση ή τις χειρουργικές επιλογές όπου ενδείκνυνται.
Η αντιοξειδωτική δράση μέσω ενεργοποίησης SOD, καταλάσης και γλουταθειόνης μειώνει το οξειδωτικό stress στον ορχικό ιστό, προστατεύοντας τα σπερματοζωάρια από βλάβη DNA και κυτταρικής μεμβράνης. Η βελτίωση ορχικής μικροκυκλοφορίας μέσω νεοαγγειογένεσης βελτιώνει τη θρέψη των σπερματογόνων κυττάρων, υποστηρίζοντας ποιοτικότερη σπερματογένεση. Ο κύκλος θεραπείας κυμαίνεται μεταξύ 20 και 30 συνεδριών, σε συνεργασία με τον ανδρολόγο ή ουρολόγο.