Τι είναι η ελκώδης κολίτιτα;
Η ελκώδης κολίτιδα είναι χρόνια αυτοάνοση φλεγμονώδης νόσος που περιορίζεται αποκλειστικά στον βλεννογόνο του παχέος εντέρου, διαφέροντας από τη νόσο Crohn ως προς το βάθος βλάβης (επιφανειακή vs διατοιχωματική) και την εντόπιση (κόλον vs ολόκληρο πεπτικό).
Εκδηλώνεται με αιματηρή διάρροια, τεινεσμό, κοιλιακό άλγος και σε σοβαρές μορφές με συστηματικές εκδηλώσεις και κίνδυνο μεγαλόκολου.
Ο αυτοάνοσος μηχανισμός εμπλέκει παθολογική ανοσολογική αντίδραση κατά εντερικής μικροβιότας και επιθηλιακών αντιγόνων, με κυρίαρχη δράση Th2 κυτοκινών (IL-5, IL-13) που καταστρέφουν την ακεραιότητα εντερικού φραγμού.
Σε αντίθεση με τη νόσο Crohn, η ελκώδης κολίτιδα εντοπίζεται στη βλεννογόνια και υποβλεννογόνια στρώση, με χαρακτηριστική συνεχή κατανομή από πρωκτό προς τα άνω.
Χαρακτηριστικά ελκώδους κολίτιδας
Η παθολογία της ελκώδους κολίτιδας έχει ένα κρίσιμο χαρακτηριστικό που τη συνδέει άμεσα με τη δράση του υπερβαρικού οξυγόνου: η βλαβεισμένη βλεννογόνια στρώση βρίσκεται σε συνθήκες τοπικής υποξίας που αναστέλλει τη φυσική επουλωτική ικανότητα του εντερικού επιθηλίου.
Τα εντεροκύτταρα του εντερικού επιθηλίου χρειάζονται επαρκή οξυγόνωση για να πολλαπλασιαστούν και να αποκαταστήσουν τον κατεστραμμένο φραγμό.
Επιπλέον, η υψηλή συγκέντρωση φλεγμονωδών κυτοκινών εντός του φλεγμαίνοντος βλεννογόνου — IL-5, IL-13, TNF δημιουργεί ένα αυτοτροφοδοτούμενο φλεγμονώδες περιβάλλον που η παραδοσιακή φαρμακευτική αγωγή δεν μπορεί πάντα να ελέγξει αποτελεσματικά.
Κλινικές μελέτες
Κλινικές μελέτες και σειρές περιστατικών έχουν αξιολογήσει τη χρήση υπερβαρικού οξυγόνου σε ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα, με ιδιαίτερη εστίαση σε αναρρεκτικές εξάρσεις.
Τα αποτελέσματα κατέγραψαν μείωση ενεργότητας νόσου (Mayo score), βελτίωση ενδοσκοπικής εικόνας και μείωση συστηματικών φλεγμονωδών δεικτών σε ασθενείς που έλαβαν υπερβαρικό οξυγόνο ως συμπλήρωμα της τυπικής αγωγής.
Ο μηχανισμός δράσης συνδυάζει αποκατάσταση οξυγόνωσης εντερικού βλεννογόνου για επανεκκίνηση επουλωτικών μηχανισμών, αναστολή Th2 κυτοκινών που οδηγούν τη βλαβεισμένη βλεννογόνια φλεγμονή και ενίσχυση Treg ανοσολογικής ισορροπίας.
Διαδικασία Θεραπείας σε Θάλαμο Υπερβαρικού Οξυγόνου
Στην ελκώδη κολίτιδα, η θεραπεία σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου εντάσσεται ως συμπληρωματική επιλογή κυρίως σε αναρρεκτικές εξάρσεις που δεν ανταποκρίνονται πλήρως στην τυπική αγωγή, ή σε ασθενείς που επιθυμούν μείωση φαρμακευτικής επιβάρυνσης.
Ποτέ ως υποκατάστατο της γαστρεντερολογικής παρακολούθησης ή της φαρμακευτικής αγωγής.
Η αποκατάσταση οξυγόνωσης βλεννογόνου δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για επιθηλιακή αναγέννηση, ενώ η ανοσοτροποποιητική δράση βελτιώνει την παθολογική ανοσολογική ισορροπία που ευθύνεται για τις υποτροπές.
Ο κύκλος θεραπείας κυμαίνεται μεταξύ 20 και 30 συνεδριών, σε συνεργασία με τον γαστρεντερολόγο.