Τι είναι η ιστική νέκρωση;
Η ιστική νέκρωση αναφέρεται στον θάνατο κυττάρων και ιστών ως αποτέλεσμα παρατεταμένης στέρησης οξυγόνου, λοίμωξης ή σοβαρής βλάβης.
Αποτελεί την πιο ακραία έκφανση ιστικής βλάβης και, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να επεκταθεί σε υγιείς γειτονικούς ιστούς δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που μεγεθύνει τη βλάβη και θέτει σε κίνδυνο ολόκληρο το άκρο ή ακόμα και τη ζωή του ασθενούς.
Εμφανίζεται σε ποικίλα κλινικά πλαίσια: ισχαιμική γάγγραινα στους διαβητικούς ή τους αγγειοπαθείς, νεκρωτική fasciitis από επιθετικές λοιμώξεις, ακτινική νέκρωση σε ακτινοβληθέντες ιστούς και νέκρωση ιστών μετά από τραυματισμό ή χειρουργική επέμβαση.
Κοινός παρονομαστής σε όλες αυτές τις μορφές είναι η ανεπαρκής οξυγόνωση: ο νεκρωτικός ιστός δεν μπορεί να ανακτηθεί, αλλά η αποτελεσματική αντιμετώπιση της παρα-νεκρωτικής ζώνης εκεί όπου τα κύτταρα βρίσκονται ακόμα στο όριο μπορεί να καθορίσει την έκβαση.
Χαρακτηριστικά
Το κρίσιμο κλινικό ζητούμενο στην ιστική νέκρωση δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση του ήδη νεκρού ιστού, αυτός πρέπει να αφαιρεθεί χειρουργικά αλλά η διάσωση της «ζώνης κινδύνου» που περιβάλλει τη νέκρωση.
Σε αυτή τη ζώνη τα κύτταρα είναι ζωντανά αλλά βρίσκονται σε κατάσταση σοβαρής υποξικής καταπόνησης: αν η οξυγόνωση αποκατασταθεί έγκαιρα, μπορούν να επιβιώσουν και να συμβάλουν στην επούλωση. Αν όχι, θα νεκρωθούν και η βλάβη θα επεκταθεί.
Ένα ακόμα κρίσιμο χαρακτηριστικό είναι ο κίνδυνος λοίμωξης: ο νεκρωτικός ιστός αποτελεί ιδανικό υπόστρωμα για βακτηριακή ανάπτυξη, ιδίως αναερόβιων μικροοργανισμών. Σε υποξικό περιβάλλον, τα λευκοκύτταρα αδυνατούν να επιτελέσουν τη φαγοκυτταρική τους λειτουργία αποτελεσματικά αδυναμία που επεκτείνει και επιδεινώνει τη λοίμωξη.
Επιστημονικές Μελέτες
Η χρήση υπερβαρικού οξυγόνου σε νεκρωτικές λοιμώξεις όπως η αέρια γάγγραινα (clostridial myonecrosis) και η νεκρωτική fasciitis είναι μια από τις πιο καθιερωμένες εφαρμογές του, αναγνωρισμένη από την UHMS ως ένδειξη κατηγορίας Ι.
Μελέτες έχουν καταδείξει μείωση της θνητότητας και του αριθμού χειρουργικών εκτομών σε ασθενείς με αέρια γάγγραινα που έλαβαν υπερβαρικό οξυγόνο ως συμπλήρωμα της χειρουργικής εκκαθάρισης και της αντιβιοτικής αγωγής.
Σε μη λοιμώδεις μορφές νέκρωσης ισχαιμική, ακτινική η τεκμηρίωση εστιάζεται στη διάσωση παρα-νεκρωτικού ιστού και στη βελτίωση των συνθηκών επούλωσης μετά τη χειρουργική αφαίρεση του νεκρωτικού υλικού.
Διαδικασία Θεραπείας σε Θάλαμο Υπερβαρικού Οξυγόνου
Στην ιστική νέκρωση, η θεραπεία σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου εντάσσεται πάντα ως συμπλήρωμα ποτέ ως εναλλακτική της χειρουργικής αφαίρεσης νεκρωτικού ιστού και της κατάλληλης αντιμικροβιακής αγωγής. Η κλινική αξία της εστιάζεται σε δύο κύριους στόχους: τη διάσωση της παρα-νεκρωτικής ζώνης και τη δημιουργία αντιμικροβιακού περιβάλλοντος στον πάσχοντα ιστό.
Στη ζώνη κινδύνου γύρω από τη νέκρωση, η αυξημένη οξυγόνωση μέσω πλάσματος φτάνει ακόμα και σε κύτταρα που βρίσκονται σε οριακές συνθήκες επιβίωσης, παρέχοντάς τους το οξυγόνο που χρειάζονται για να αντισταθούν στην επέκταση της νέκρωσης. Ταυτόχρονα, τα αυξημένα επίπεδα οξυγόνου ασκούν άμεση βακτηριοκτόνο δράση σε αναερόβια παθογόνα και ενισχύουν τη φαγοκυτταρική ικανότητα των λευκοκυττάρων, τα οποία «επανενεργοποιούνται» σε οξυγονωμένο περιβάλλον. Η συχνότητα και ο αριθμός των συνεδριών εξαρτώνται από τη σοβαρότητα και τον τύπο της νέκρωσης.