Τι είναι η περιοστίτιδα;
Η περιοστίτιδα είναι η φλεγμονή του περιοστέου, του λεπτού αλλά πυκνού συνδετικού ιστού που καλύπτει την εξωτερική επιφάνεια σχεδόν κάθε οστού στο σώμα. Το περιόστεο δεν είναι απλώς ένα προστατευτικό περίβλημα — είναι ένας ζωτικός ιστός πλούσιος σε νεύρα, αιμοφόρα αγγεία και κύτταρα-πρόδρομα της οστικής ανάπλασης (οστεοπρογονικά κύτταρα). Η φλεγμονή του προκαλεί έντονο, συχνά δυσανάλογο με την εμφανή βλάβη, πόνο.
Εμφανίζεται κυρίως λόγω επαναλαμβανόμενης μηχανικής καταπόνησης και για τον λόγο αυτό είναι ιδιαίτερα συχνή σε δρομείς, στρατιώτες και αθλητές αντοχής.
Η κλασική μορφή της είναι το «shin splint» (περιοστίτιδα κνήμης), αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλα οστά, όπως το μηριαίο ή τα οστά του ποδιού.
Συμπτώματα:
- διάχυτος πόνος κατά μήκος του οστού
- ευαισθησία στην ψηλάφηση
- οίδημα και αίσθηση θερμότητας στην περιοχή.
Σε προχωρημένες περιπτώσεις ο πόνος εμφανίζεται και σε ηρεμία.
Πότε αναπτύσσεται η περιοστίτιδα;
Η περιοστίτιδα αναπτύσσεται όταν οι τάσεις που ασκούνται στο περιόστεο υπερβαίνουν την ανοχή του ιστού είτε λόγω απότομης αύξησης της προπονητικής επιβάρυνσης, είτε λόγω αλλαγής υπόστρωματος ή υποδήματος, είτε λόγω βιομηχανικών ανωμαλιών (π.χ. υπερπρήνωση).
Ανεπαρκής χρόνος αποθεραπείας μεταξύ προπονήσεων είναι συχνά ο καθοριστικός παράγοντας.
Αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, η χρόνια φλεγμονή του περιοστέου μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές: περιοστική αντίδραση με σχηματισμό νέου μη φυσιολογικού οστικού ιστού, αποκόλληση τμήματος περιοστέου ή, σε σοβαρές περιπτώσεις, μετεξέλιξη σε stress fracture (κάταγμα κόπωσης).
Η έγκαιρη παρέμβαση είναι επομένως κρίσιμη τόσο για την ανακούφιση των συμπτωμάτων όσο και για την αποτροπή σοβαρότερης βλάβης.
Η διάγνωση γίνεται κλινικά και με απεικονιστικά μέσα (MRI, σπινθηρογράφημα οστών), ιδίως για τον αποκλεισμό κατάγματος κόπωσης που μπορεί να συνυπάρχει.
Επιστημονικές μελέτες για την περιοστίτιδα
Το περιόστεο, ως ιστός με υψηλή μεταβολική δραστηριότητα και έντονη νεύρωση, ανταποκρίνεται άμεσα σε αλλαγές της τοπικής οξυγόνωσης. Μελέτες έχουν δείξει ότι η φλεγμονή του περιοστέου συνοδεύεται από αύξηση φλεγμονωδών κυτοκινών (IL-1β, TNF-α) και οξειδωτικό stress δύο παράγοντες στους οποίους η θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο ασκεί αποδεδειγμένα ανασταλτική δράση.
Παράλληλα, η ενεργοποίηση αντιοξειδωτικών ενζύμων και η μείωση της φλεγμονώδους αντίδρασης που παρατηρείται μετά από συνεδρίες υπερβαρικού οξυγόνου έχει καταγραφεί σε μελέτες αθλητών με περιοστικές παθήσεις, δείχνοντας επίσης επιτάχυνση της επιστροφής στη λειτουργική δραστηριότητα.
Ρόλος Θεραπείας σε Θάλαμο Υπερβαρικού Οξυγόνου
Στην αντιμετώπιση των περιοστίτιδων, η θεραπεία σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου εντάσσεται ως συμπληρωματική επιλογή, ιδίως όταν η συντηρητική αγωγή ανάπαυση, κρυοθεραπεία, αντιφλεγμονώδη δεν αποφέρει ικανοποιητικά αποτελέσματα ή όταν ο ασθενής χρειάζεται ταχύτερη επαναφορά στη δραστηριότητα.
Η αυξημένη μερική πίεση οξυγόνου που επιτυγχάνεται στον θάλαμο δρα σε πολλαπλά επίπεδα: μειώνει τη φλεγμονώδη αντίδραση στο περιόστεο αναστέλλοντας τις προφλεγμονώδεις κυτοκίνες, ενεργοποιεί τα οστεοπρογονικά κύτταρα για την αποκατάσταση τυχόν μικρο-βλαβών και ενισχύει την αντιοξειδωτική άμυνα του ιστού, που συχνά καταπονείται από την επαναλαμβανόμενη μηχανική φόρτιση.
Επιπλέον, η βελτίωση της μικροκυκλοφορίας στην περιοχή επιταχύνει την αποκομιδή φλεγμονωδών μεταβολιτών και την παροχή θρεπτικών συστατικών για την ιστική επισκευή. Το αποτέλεσμα είναι ταχύτερη ύφεση του πόνου και μικρότερος χρόνος αποθεραπείας.
Ο θεραπευτικός κύκλος συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 15 και 25 συνεδριών, ανάλογα με τη χρονιότητα της πάθησης. Η παρέμβαση σχεδιάζεται πάντα σε συνεργασία με τον αθλητίατρο ή τον φυσίατρο, ως τμήμα ενός ολοκληρωμένου προγράμματος που περιλαμβάνει τεχνική αξιολόγηση, φυσιοθεραπεία και βαθμιαία επαναφορά στη φόρτιση.