Τι είναι οι τεντονοπάθειες;
Οι τενοντοπάθειες αποτελούν μια ευρύτερη κατηγορία παθολογίας των τενόντων, η οποία διακρίνεται από τις τενοντίτιδες ως προς τον κυρίαρχο παθοφυσιολογικό μηχανισμό: ενώ η τενοντίτιδα χαρακτηρίζεται από ενεργό φλεγμονή, η τενοντοπάθεια περιγράφει εκφυλιστικές αλλοιώσεις του τενόντιου ιστού που συχνά αναπτύσσονται απουσία κλινικά εμφανούς φλεγμονής.
Πρόκειται για παθολογία που συναντάται ιδιαίτερα συχνά σε αθλητές μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και σε άτομα με χρόνια καταπόνηση ορισμένων τενόντων.
Οι πιο συχνές εντοπίσεις είναι ο αχίλλειος τένοντας, ο επιγονατιδικός τένοντας, οι τένοντες της στροφικής πετάλης ώμου και οι τένοντες του καρπού.
Τα συμπτώματα είναι συνήθως διάχυτος ή εντοπισμένος πόνος, μειωμένη ευλυγισία και αίσθηση δυσκαμψίας, ιδιαίτερα μετά από παρατεταμένη ανάπαυση ή κατά την έναρξη σωματικής δραστηριότητας.
Χαρακτηριστικά τεντονοπάθειας
Η βασική παθολογική αλλαγή στις τενοντοπάθειες είναι η αποδιοργάνωση της κολλαγονικής δομής του τένοντα: αντί για τις παράλληλες κολλαγονικές ίνες τύπου Ι που χαρακτηρίζουν τον υγιή τένοντα, παρατηρείται εναπόθεση άτακτου κολλαγόνου τύπου ΙΙΙ, αγγειακή εισβολή σε αγγειακά νεκρές περιοχές, συσσώρευση γλυκοζαμινογλυκανών και σε ορισμένες περιπτώσεις ασβεστοποίηση.
Αξίζει να επισημανθεί ότι η εκφυλιστική αυτή αλλαγή αποδυναμώνει σημαντικά τον τένοντα, αυξάνοντας τον κίνδυνο μερικής ή ολικής ρήξης, ακόμα και από σχετικά μικρή καταπόνηση. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη αντιμετώπιση των τενοντοπαθειών είναι κρίσιμη όχι μόνο για τον πόνο, αλλά και ως πρόληψη σοβαρότερης βλάβης.
Ένα ακόμα χαρακτηριστικό των τενοντοπαθειών είναι η μη ανταπόκρισή τους στα συνήθη αντιφλεγμονώδη φάρμακα (NSAIDs), καθώς ο κυρίαρχος μηχανισμός δεν είναι η φλεγμονή αλλά ο εκφυλισμός γεγονός που καθιστά αναγκαία την προσφυγή σε ανανεωτικές βιολογικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Επιστημονική Βάση
Η σύγχρονη έρευνα στο πεδίο της τενόντιας παθολογίας έχει αναδείξει τον εκφυλισμό ως κυρίαρχο μηχανισμό, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από την αντιφλεγμονώδη στη βιολογικά αναγεννητική θεραπευτική στρατηγική.
Μελέτες έχουν δείξει ότι η αύξηση της τοπικής οξυγόνωσης διεγείρει τους τενοντοκύτταρους να επαναλάβουν τη σύνθεση λειτουργικού κολλαγόνου τύπου Ι, βελτιώνοντας τη μηχανική αντοχή και την ελαστικότητα του ιστού.
Η υπερβαρική έκθεση σε οξυγόνο φαίνεται να λειτουργεί ως βιολογικό ερέθισμα που «αφυπνίζει» αδρανείς αναγεννητικούς μηχανισμούς στον εκφυλιστικό τένοντα. Αυτό έχει τεκμηριωθεί τόσο σε ιστολογικά ευρήματα με βελτίωση της μορφολογίας των ινών κολλαγόνου όσο και σε κλινικά αποτελέσματα με βελτίωση του πόνου και της λειτουργικότητας.
Διαδικασία / Ρόλος Θεραπείας σε Θάλαμο Υπερβαρικού Οξυγόνου
Στις τενοντοπάθειες, η θεραπεία σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου λειτουργεί ως βιολογικά αναγεννητική μέθοδος, συμπληρωματική στη φυσιοθεραπεία, στις ασκήσεις έκκεντρης φόρτισης και, όπου ενδείκνυται, σε άλλες παρεμβάσεις όπως η PRP (πλούσιο σε αιμοπετάλια πλάσμα) ή η κρουστική κυματοθεραπεία.
Η βασική αρχή είναι η εξής: ο εκφυλιστικός τένοντας αδυνατεί να αποκατασταθεί μόνος του, εν μέρει λόγω ανεπαρκούς τοπικής οξυγόνωσης και αγγείωσης. Το υπερβαρικό οξυγόνο αντιμετωπίζει αυτή την ανεπάρκεια άμεσα: η διάλυση υψηλών ποσοτήτων οξυγόνου στο πλάσμα επιτρέπει τη διάχυσή του ακόμα και σε υποαγγειωμένες ζώνες, ενεργοποιώντας τους τενοντοκύτταρους και επάγοντας τη σύνθεση νέου, δομικά λειτουργικού κολλαγόνου.
Η παράλληλη ενεργοποίηση αντιοξειδωτικών μηχανισμών από το υπερβαρικό οξυγόνο μειώνει το οξειδωτικό stress έναν από τους παράγοντες που συντηρεί τον εκφυλισμό ενώ η επαγόμενη νεοαγγειογένεση βελτιώνει μακροπρόθεσμα την αγγειακή υποδομή του τένοντα, ενισχύοντας τη μακροχρόνια ανθεκτικότητά του.
Η θεραπεία σχεδιάζεται πάντα εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη την εντόπιση, τη χρονιότητα και τον βαθμό εκφυλισμού. Συνήθως απαιτούνται 20–35 συνεδρίες, ενσωματωμένες σε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης, σε στενή συνεργασία με τον φυσίατρο ή τον ορθοπεδικό.